Nieuwsarchief

Via de informatie op deze website houden we u op de hoogte van ontwikkelingen. Dat kan de zoutwinning zelf betreffen, zorgen in de samenleving, nieuwe wetenschappelijke inzichten, politieke ontwikkelingen en alles wat daarmee samenhangt. Hieronder kunt u dat allemaal nalezen. De meest actuele berichten staan bovenaan.

Wilt u méér weten? Bekijk dan de Documenten op deze website, zie bij Veelgestelde vragen of stuur ons een mail. Wij doen ons best u zo goed en snel mogelijk te antwoorden.

2020

24 november 2020

'Het zout' live bij RSH

Dinsdag 24 november wijdt Omroep RSH een thema-uitzending aan de zoutwinning door Frisia Zout en de effecten daarvan voor de stad. Iedereen kan vragen aandragen, die in het programma besproken zullen worden. De uitzending is van 19.00 tot 21.00 uur te volgen via www.omroeprsh.nl en via de radio op 106.2 Mhz of 104.1 Mhz (kabel).

Het programma wordt opgebouwd rond vragen die bij de redactie van Omroep RSH binnenkomen. Aan de hand daarvan gaan presentatoren Doede van de Hoek en Simone Scheffer betrokkenen bij de zoutwinning aan de tand voelen. Naast Frisia Zout zijn dat onder andere Ruud Cino van het ministerie van EZK, de ontwerper van het Aanvullend Meetnet Peter van der Gaag en Theodor Kockelkoren van het Staatstoezicht op de Mijnen. Ook Jarig Langhout is in de studio, voorzitter van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen.

Het is nog steeds mogelijk de redactie van Omroep RSH vragen mee te geven voor de thema-uitzending. Stuur uw opmerking of zorg naar info@pilotharlingen.nl en wie weet hoort u uw vraag komende dinsdag in de uitzending terug.

18 november 2020

Gemeenteraad informeert zich over zoutwinning

Gemeenteraad Harlingen informeerde zich opnieuw over de zoutwinning met een openbare informatieve commissie. De zitting kunt u op internet terugkijken.
Tijdens de zitting gaven Jeroen Jansen (Frisia Zout BV), Jarig Langhout (Stichting Bescherming Historisch Harlingen) en Peter van der Gaag (Holland Innovation Team) een inleiding.

Frisia Zout: 'Wij hebben vertrouwen dat op land de bodem maar zeer beperkt zal dalen'
(opname presentatie Frisia begint op 09.24)
Jansen vertelt de raad over de voortgang van de zoutproductie onder de Waddenzee. Op dit moment ontwikkelt zijn bedrijf een eerste zoutcaverne die eerder breed dan hoog moet worden.
De boring naar de eerste locatie is uiteindelijk 260 meter opgeschoven in zuidoostelijke richting.
De totale bodemdaling wordt volgens Jansen uiteindelijk bepaald door de winning uit vier putten. Voor die zichtbaar is zijn we echter heel veel jaren verder.
Jansen benadrukt dat Frisia er van overtuigd is dat de mate van bodemdaling tussentijds te sturen is en voortdurend wordt gemonitord. Het toezicht hierop wordt uitgevoerd door SoDM.
De kwaliteit van het Harlinger zout is volgens Jansen van een hoge kwaliteit en van groot belang voor de chemische industrie wereldwijd.

Stichting Bescherming Historisch Harlingen: 'Het opstellen van een goed schadeprotocol kjellet swier' 
(opname presentatie SBHH begint op 43.25)
Voorzitter Langhout van de stichting geeft de raad een opsomming van de activiteiten die SBHH het laatste jaar onder handen heeft genomen. Daarbij staat veiligheid altijd voorop. Langhout vertelt dat een motie die tijdens een jaarvergadering van de Vereniging Oud Harlingen is aangenomen, de leidraad vormt voor het werk van de stichting. De motie omvat onder andere de aanleg van een meetnet, winnen met de hand aan de kraan, instellen van een afdoende schadefonds en open communicatie.
Het meetnet, vertelt Langhout, wordt in de laatste weken van dit jaar aangelegd. En hoewel Frisia de beurs trok om het meetnet mogelijk te maken is het de stichting die de gegevens gaat beheren. Mocht er enige vorm van schade komen dan zullen de meetgegevens een belangrijke rol spelen om te duiden waar die schade door ontstaat. Dat kan volgens Langhout meer zijn dan de zoutwinning alleen.
Ander speerpunt dat Langhout belicht is het schadefonds. De stichting wil dat er een schadefonds wordt opgericht voor de stad en 'mensen die aan de zeedijk wonen'. 
De totstandkoming van een goed schadeprotocol voor de zoutwinning gaat niet van een leien dakje. Langhout zegt dat het 'swier kjellet', maar is toch ook positief dat minister Wiebes de zorgen van de stichting deelt en niet wil 'dat Harlingen met schade achterblijft'. Het schadeprotocol zou nog dit jaar van kracht moeten worden.

Peter van der Gaag - geoloog en hydroloog: 'Met tiltmeters kun je afwijkingen op bodemdaling goed meten'
(opname presentatie Van der Gaag begint op 1.36.00)
Van der Gaag geeft een toelichting om het meetnet dat hij voor Harlingen ontworpen heeft. Daarvoor gebruikt hij onder meer tiltmeters. Van der Gaag legt uit dat dit - simpel gezegd - loodrecht op elkaar staande elektronische waterpassen zijn. Daarmee kun je meten wat de diepste dalingen en de grootste stijgingen zijn en een correcte bodemdalingskaart maken.
De tiltmeters geven een relatie tussen de hoeveelheid massa die je uit de grond haalt en de reactie aan het maaiveld. Tiltmeters kunnen dit heel goed bepalen. 'Bodemdaling leidt niet tot scheurvorming. Bodemdaling kan wel leiden tot economische schade, bijvoorbeeld wanneer je de zeedijk bij daling moet ophogen. Scheefstelling is de boosdoener met betrekking tot schade.'
Scheefstelling kan echter ook komen door onttrekken van grondwater.
'We kunnen vrij adequaat, bijna voor 99%, voorspellen hoe de bodemdalingsschotel er uit gaat zien. Met tiltmeters kun je afwijkingen op die voorspelling goed meten'.

02 november 2020

Hoe rechtszaak gasboringen zoutwinning raakt

De Raad van State buigt zich momenteel over een door de Waddenvereniging aangespannen zaak over gaswinning. De vraag is daarbij of de wadplaten middels het Hand Aan de Kraan principe (HAdK) wel goed beschermd worden. Ofwel neemt de bodemdaling wel in voldoende mate af als de gaswinning wordt beëindigd omdat de zeespiegel onverhoopt sneller gaat stijgen?

Minister Wiebes en De NAM en minister Wiebes (ministerie van Economische Zaken en Klimaat) denken dat de totale oppervlakte aan wadplaten onder gaswinning niet te leiden heeft. De Waddenvereniging denkt dat wel en stelt dat de Waddenzee door bodemdaling ten gevolge van gaswinning 'zal verdrinken'.
Aan het verschil van mening ligt een verschil van inzicht ten grondslag over de berekening van de snelheid van  zeespiegelstijging. Daarnaast is er de vraag of je bij gaswinning wel kunt werken met winning met de hand aan de kraan. Door de winningskraan dicht te draaien zouden dan verder gevolgen direct uitblijven.

De Raad van State moet nu antwoord geven op de vraag of minister Wiebes van Economische Zaken van de berekeningen voor zeespiegelstijging van TNO uit mocht gaan. Dezelfde discussie speelde een paar jaar geleden voor de zoutwinning. Toen stelde de Raad van State de Minister in het gelijk. Komt de Raad dit keer tot een andere conclusie, dan kan het dat oordeel ook gevolgen hebben voor de zoutwinning onder de Waddenzee.

Jeroen Jansen van Frisia Zout volgt het geschil nauwlettend. 'De zitting gaat over verschillende zaken, waarvan de meesten relevant zijn voor Frisia. Op onze winning hebben ze echter niet direct effect.

'Het belangrijkste onderwerp tijdens de zitting is die van zeespiegelstijging en hoe je die berekent. Ik denk dat de Waddenvereniging dit niet goed beoordeelt. De scenario´s die voor HAdK gehanteerd worden, moeten zo realistisch mogelijk zijn voor de korte termijn van 5 jaar.
De metingen langs de kust tonen aan dat de zeespiegel hier nauwelijks stijgt. Deze lokale ontwikkelingen is heel anders dan het wereldwijde gemiddelde.
Natuurlijk wil de Waddenvereniging dat anders zien. Het implementeren van een dergelijk mondiaal scenario zou de gebruiksruimte voor mijnbouw in één keer opvullen, waardoor de mijnbouw dan moet stoppen. Dat is echter niet correct en ook nergens voor nodig.
Het zeespiegelstijgingscenario voor HAdK is logischerwijs zeer vergelijkbaar met het scenario dat gebruikt wordt om het volume aan jaarlijkse zandsuppleties langs de NL kust te bepalen.'

Eenvoudig is de materie volgens Jansen geenszins: 'Het probleem met dit onderwerp is dat het zo complex is dat zelfs specialisten en rechters er soms in vast lopen. De uitspraak is dan ook spannend en kan effecten hebben op Frisia.'


Hieronder het volledige bericht van de Harlinger Courant:

30-10-2020 om 11:17

Rechtszaak over gasboringen heeft mogelijk gevolg voor zoutwinning

DEN HAAG – Hoe gaat de Raad van State oordelen over drie gaswinningsprojecten in de Waddenzee? Een negatief oordeel daarover kan ook de zoutwinning van Frisia in zijn val meeslepen. De kritiek van de Waddenvereniging op de gaswinning en de zoutwinning zou wel eens tot een dubbelslag kunnen leiden. Beide projecten kunnen alsnog onderuitgaan, omdat minister Wiebes van Economische Zaken toch onvoldoende oog heeft gehad voor de bodemdaling in de Waddenzee. Hij vindt zelf dat de gaswinning geen kwaad kan.

De Waddenvereniging bestreed deze week bij de Raad van State drie besluiten van Wiebes over de gaswinning bij Blija, Moddergat en Vierhuizen. Daarin speelt de zogeheten veilige gebruiksruimte voor de gasboringen een cruciale rol. Dat is de ruimte waarin een evenwicht is gevonden tussen de bodemdaling door de gaswinning en de zeespiegelstijging enerzijds en de aanwas van zand op de bodem van de Waddenzee anderzijds.

Want wat niet mag gebeuren, is dat dit Europees beschermde natuurgebied permanent onder water komt te staan door bodemdaling en hoog water. Dan vallen de wadplaten niet meer droog en verdwijnt er een belangrijk leefgebied voor vogels en zeehonden. “De Waddenzee dreigt te verdrinken”, aldus Auke Wouda, raadsman van de Waddenvereniging.

De woordvoerders van Wiebes en gasboorder NAM vinden dat het evenwicht is gevonden. Dat blijkt uit berekeningen van de verwachte bodemdaling, de zeespiegelstijging en het herstelvermogen van de Waddenzee door de aanwas van zand.

De Waddenvereniging veegt met die berekeningen de vloer aan. Ze zijn achterhaald, inconsequent en veel te optimistisch.

In de berekeningen van Wiebes is dan wel een evenwicht gevonden dat NAM de ruimte geeft om gas te winnen, maar daarover bestaan dus grote twijfels. Als de zeespiegelstijging groter is dan Wiebes nu aanneemt, dan valt zijn hele rekensom in duigen. Dan komt er simpelweg toch meer water in de Waddenzee. Daar kan de bodemaanwas dan niet meer tegen op.

Zoutwinning

Voor de Raad van State is het nu de vraag of de berekeningen van Wiebes realistisch zijn. Toen de Raad enkele jaren geleden akkoord ging met de zoutwinning onder de Waddenzee kreeg het ministerie nog het voordeel van de twijfel van de Raad. Er zou namelijk worden gewerkt volgens het hand-aan-de-kraanprincipe. En de aannames over bodemdaling, zeespiegelstijging en bodemaanwas waren volgens de Raad realistisch. Bij dreigende overschrijding van de gebruiksruimte voor zoutwinning kon de hand aan de kraan om die dicht te draaien.

Datzelfde principe geldt nu ook voor de gaswinning. Volgens de Waddenvereniging heeft de minister echter nagelaten om de nieuwste wetenschappelijke inzichten over de zeespiegelstijging mee te wegen. Zoals die van VN-klimaatorganisatie IPCC en het KNMI. Die gaan uit van een veel snellere stijging. Wiebes wijst die van de hand. Hij gaat uit van inzichten van TNO. Maar volgens de Waddenvereniging is TNO geen expert op het gebied van zeespiegelstijging. Verder zou de minister met zeer onaannemelijke prognoses werken over de zeespiegelstijging.

Als de Raad de aannames van Wiebes niet overneemt omdat ze niet meer realistisch zijn, dan gaat zijn hele berekening over de gebruiksruimte voor de gaswinning onderuit. En dat heeft ook gevolgen voor de gebruiksruimte die geldt voor de zoutwinning.

Die gebruiksruimte wordt net als bij de gaswinning elke vijf jaar opnieuw beoordeeld. Met de nieuwe wetenschappelijke inzichten van IPCC en KNMI zal de gebruiksruimte voor de zoutwinning waarschijnlijk niet meer kunnen overleven. “Komt er dit keer geen realistisch scenario voor de zeespiegelstijging, dan is er snel geen ruimte meer voor de zoutwinning”, stelt Esmé Gerbens van de Waddenvereniging.

De Raad oordeelt binnen enkele maanden over de gaswinning.

22 oktober 2020

5 x zout bij Omroep Radio Stad Harlingen

Wat betekent de winning van zout onder de Waddenzee voor Harlingen en de inwoners van de havenstad? Die vraag stelt Omroep Radio Stad Harlingen zich de komende vijf weken in het zaterdagprogramma Afslag Harlingen tussen 11 en 13 uur. De vijf onderwerpen die successievelijk aan de orde komen, vormen de opmaat voor een speciale thema-uitzending dinsdagavond 24 november van 19 tot 21 uur. De thema-uitzending wordt gepresenteerd door Simone Scheffer en Doede van de Hoek.

Zaterdag 24 oktober zendt Radio Stad Harlingen om 11.45 uur het eerste portret in een serie van vijf uit. Hierin staan Anneke Visser van Vereniging Oud Harlingen en Jarig Langhout van Stichting bescherming Historisch Harlingen centraal. Zij vertellen over de zorgen die ze hebben over de toekomst van de monumentale stad en hoe zij deze willen beschermen tegen mogelijke negatieve gevolgen van de delfstofwinning.

Zaterdag 31 oktober zendt Radio Stad Harlingen om 11.45 uur het tweede portret uit. Daarin staat Frisia Zout centraal en verhaalt directeur Durk van Tuinen over zijn bedrijf.
Ook de volgende drie portretten worden steeds op zaterdag om 11.45 uur uitgezonden.

‘Harlingen en het zout’ is een co-productie van Radio Stad Harlingen en Pilot Harlingen.

14 oktober 2020

GTL als alternatief voor diesel

Zout wordt in diepe aardlagen gewonnen door met pijpleidingen water in te brengen. Het water lost het aanwezige zout op en kan als pekelwater weer omhoog worden gepompt. De ruimte die door de winning ontstaat, heet caverne.
Bij de winning van zout wordt ook diesel gebruikt. Deze wordt in de bovenste laag van de caverne gepompt en drijft op het aanwezige water dat eerder voor de winning is ingebracht.
Omdat diesel op water drijft vormt het een barrière tussen het water en het plafond van de caverne. Op die manier breidt de caverne zich gedurende de winning enkel in de breedte uit en niet in de hoogte.

Op verzoek van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) onderzochten mijnbouwmaatschappijen of er alternatieven zijn voor het gebruik van diesel. Aan dat verzoek voldoet Frisia nu bij de zoutwinning onder de Waddenzee. In plaats van diesel gebruikt het bedrijf, met goedkeuring van SodM, GTL.
GTL is een vorm van diesel, maar zonder giftige toevoegingen. Wanneer GTL in het milieu komt is het iets minder schadelijk dan diesel. De kans dat het GTL uit de cavernes het aardoppervlak ooit bereikt en daar natuurwaarden kan aantasten is volgens Frisia geheel uitgesloten.

24 september 2020

'Zoutwinning onder wad cruciaal'

Vanuit het kantoor van Frisia directeur Durk van Tuinen heb je uitzicht op de Waddenzee en twee gele meetpalen. Deze staan enkele kilometers uit de kust en geven enig idee van de omvang van het gebied waar Frisia Zout de komende dertig jaar zout mag winnen. In totaal gaat het om maximaal 32 miljoen ton. Door uit de diepe ondergrond te winnen zal de bodem na enige jaren dalen. Berekeningen voorspellen dat die daling bij de havenmond van Harlingen, en daarmee ook het bedrijfsterrein van Frisia, maximaal 2 centimeter bedraagt.

Rumoerige beginfase
De geschiedenis van Frisia Zout gaat al een kwart eeuw terug. In 1995 ontstond het bedrijf als Harlinger Zoutfabriek Frima uit een particulier initiatief van Geert Talman. In 2000 gaat Frima als Frisia verder. Het bedrijf wordt dan overgenomen door ESCO dat zelf weer een dochter is van Kali und Salz.

25 jaar na de start heeft Frisia 120 werknemers in vaste dienst en biedt het bedrijf indirect werkgelegenheid aan nog eens een zelfde aantal mensen.

Frima wint het eerste zout in Noordwest-Friesland onder andere bij de dorpen Wijnaldum, Sexbierum, Tzummarum en Oosterbierum. In die dorpen ontstaat in het begin van de nieuwe eeuw nogal wat rumoer, omdat de bodem er veel sneller daalt dan gedacht. Het haalt de landelijke media en Trouw kopt in maart 2004 zelfs ‘Wanhoop rond Friese zoutwinning’. 

Niet meer met de rug naar de samenleving
‘Frima, de voorganger van Frisia, stond met de rug naar de samenleving’, zegt Van Tuinen. ‘De bodemdaling verliep in het gebied heel anders dan gedacht en daarmee hadden we het niet onder controle. Wij, maar ook officiële instanties als het Ministerie van Economische Zaken en het Staatstoezicht op de Mijnen, bagatelliseerden de zorgen van de mensen in de regio en dat gaf een vertrouwensbreuk.’

Volgens Van Tuinen heeft Frisia Zout haar lessen uit het verleden geleerd. ‘We realiseerden ons dat we anders met onze omgeving om moesten gaan wanneer we hier nog 30 jaar vooruit wilden.’ Wanneer in diezelfde tijd ook ESCO – het moederbedrijf van Frisia –  vraagt waar het Harlinger bedrijf over 30 jaar grondstoffen denkt te kunnen winnen, komt de Waddenzee in beeld.

Tussen de eerste plannen daarvoor en de daadwerkelijke winning begin september, zaten vele jaren. Tijd die nodig was om alle benodigde vergunningen te verkrijgen.

Een van de ijkpunten in dit proces is de pkb Waddenzee (2007) die stelt dat het kabinet - met uitzondering van gas - voor ‘nieuwe opsporing en winning van overige diepe delfstoffen onder de Waddenzee […] geen vergunningen verleent, totdat er wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel meer bestaat dat er geen schadelijke gevolgen zijn voor de natuur- en landschapswaarden van de Waddenzee.’ 

Opening van zaken
Voor Frisia is het dan zaak er voor te zorgen dat de deur niet definitief in het slot valt. Het bedrijf dient zijn zienswijze in, waarbij het betoogt dat zoutwinning zonder schade mogelijk is. Wanneer het Ministerie van Economische Zaken de zienswijze honoreert vraagt minister Maria van der Hoeven Frisia niet direct een concessie aan te vragen, maar eerst een Milieueffectrapportage uit te voeren. Zo gebeurt het ook.

Van Tuinen: ‘Wij hebben in dat voortraject heel veel geïnvesteerd. We kozen er nu voor steeds andere partijen om tafel te hebben en opening van zaken te geven. Ieder kwartaal nodigden we ‘groene wetenschappers’ uit om onze onderzoeksgegevens met hen te delen en van hen te horen wat zij er van dachten. Toen de Milieueffectrapportage was afgerond hebben we ook beloofd hen jaarlijks op de hoogte te houden. En dat doen we ook. Ieder jaar hebben we hier de bijeenkomst met deze groep ‘groene wetenschappers’. Daar bespreken we het monitoringplan voor effecten op de natuur van de Waddenzee.’

Zorgen voor de veiligheid van de stad
Terwijl Frisia Zout de omslag maakt en haar omgeving wil betrekken bij de plannen en vorderingen om zout onder het wad te winnen, komt vooral door de gaswinning in Groningen delfstofwinning verder in een kwaad daglicht te staan.

Ook in Harlingen leven onder de bevolking zorgen over de winning van zout en gas, en de mogelijke gevolgen die dit op de stad en haar vele monumenten kan hebben. Het leidt tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen (SBHH).

‘Frisia heeft last van het Groningen-dossier’, stelt Hendriks. ‘Wij zijn dan ook dankbaar dat de stichting er is. Ze zijn kritisch, maar stellen zich tegelijkertijd ook constructief op. Ze zijn niet tegen de zoutwinning, maar willen zekerheid dat er niets met de huizen in de stad gebeurt. Wij snappen hun zorg, maar zijn er van overtuigd dat er met de stad niets gaat gebeuren.’

De gesprekken tussen de stichting en Frisia lopen sinds 2017 en groeien langzaam uit tot een bijzondere samenwerking waarbij ook gemeente Harlingen, Provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân zich aansloten. De vijf sloten onder de naam Pilot Harlingen een samenwerkingsovereenkomst waarin de veiligheid van de stad centraal staat.

Frisia belooft de stichting en andere partners om te winnen met de hand aan de kraan. Wanneer de bodemdaling sneller en/of forser optreedt dan de prognose voorspelt, wordt de kraan dichter of zelfs helemaal dicht gedraaid. 

Geen schijn meer van partijdigheid
Of en hoeveel bodemdaling optreedt meet Frisia op het wad bij de twee gele palen in zee. Op verzoek van SBHH worden dit najaar in de stad onder andere ook 11 tiltmeters geplaatst in historische panden. Dit meetnet kan zowel veranderingen in de diepe ondergrond als in hogere lagen registreren.

Om de schijn van partijdigheid te vermijden is het volgens Hendriks aan de stichting om de gegevens uit te lezen en te interpreteren. Hij waarschuwt de stichting daarbij wel: ‘Wees naar de bevolking niet al te stellig alsof je met die meetgegevens plots zeker weet wat er gebeurt en wat de oorzaken zijn. Dat is niet zo. Je zult het publiek duidelijk moeten maken dat de stichting zelf ook moet leren hoe ze die gegevens moet interpreteren.’

Sinds begin september wint Frisia nu zout onder het wad, een cruciaal moment voor het bedrijf. Het leidde tot grote opluchting onder de werknemers. ‘Iedereen snapte dat het voortbestaan van Frisia van het succes van de boring afhing’, zegt Bart Hendriks. ‘De onzekerheid was groot.’

Al lange tijd voert Frisia per schip maandelijks  80.000 ton laagwaardig zout uit Duitsland aan om het in Harlingen tot hoogwaardig zout te verwerken. Een dure, niet rendabele oplossing om het bedrijf draaiend te houden tot de winning onder het wad op gang is gekomen. Hendriks: ‘Dat we mochten gaan winnen hebben we met onze mensen gevierd, maar wel sober. De hele dag heeft hier de ijskar van de Harlinger ijssalon Min 12 gestaan. Meer wilden we er ook niet van maken, want het hele traject tot de winning was al zo veel duurder geworden.’

Download hier de long read als pdf.

 

11 september 2020

bodemdalingskaart.nl

De bodem van Nederland is in beweging. Dat heeft tal van oorzaken. Bijvoorbeeld delfstoffenwinning, oxidatie van veengronden omdat we water uit polders pompen, aanleg van wegen, tunnels, viaducten en nieuwbouwwijken.

Bodemdalingskaart.nl is bedoeld voor een zo breed mogelijk publiek. Het geeft informatie over actuele bodembeweging en is gekoppeld aan verschillende thema's zoals delfstoffenwinning, droogte, verouderende infrastructuur, energie, transport en veiligheid.
De ('geodetische') bodemdalingskaart die op de site getoond wordt staat los van de voorspellingen van bodemdaling op basis van fysische processen.

Bodemdalingskaart.nl is een samenwerkingsproject van universiteiten, kennisinstituten en bedrijven.

08 september 2020

Frisia gaat beginnen

Frisia heeft er hard aan gewerkt en lang op moeten wachten, maar deze week is het zo ver en begint het bedrijf zout te winnen onder de Waddenzee. Minister Wiebes gaf hiervoor deze week zijn goedkeuring. De laatste hobbel werd genomen nu de onafhankelijke Auditcommissie Zoutwinning Waddenzee de zogenaamde 'nulmeting' die Frisia liet uitvoeren, positief heeft beoordeeld.
De Auditcommissie is adviseur de ministers van Economische Zaken en Klimaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. 

De nulmeting brengt in kaart wat de huidige natuurwaarden zijn voor de kust van Harlingen zijn in het gebied waaronder Frisia zout gaat winnen. Door ook tijdens de jarenlange winning voortdurend te onderzoeken of daar verandering optreedt, kan worden ingegrepen wanneer dat nodig. Bijvoorbeeld omdat de bodem te snel daalt of wanneer dit nodig is om de natuur te beschermen. 
Technisch directeur van Frisia Zout Bart Hendriks zegt hierover: 'We winnen met de hand aan de kraan en kunnen ingrijpen wanneer uit de voortdurende monitoring blijkt dat dit gewenst is.' Het oordeel of er aanleiding is om in te grijpen ligt bij de onafhankelijke Auditcommissie.

Verwacht wordt dat bodemdaling in de diepe ondergrond pas optreedt nadat al enige jaren zout wordt gewonnen. In totaal heeft Frisia vergunning om 32 miljoen ton zout onder de Waddenzee te winnen.

Persbericht Frisia 8 september 2020

28 augustus 2020

Schadeprotocol: 'Matigjes'

Sinds 1 juli kent Nederland een Commissie Mijnbouwschade. Afgezien van 'Groningen' gaat deze nieuwe commissie alle mijnbouwschades in Nederland afhandelen, laagdrempelig voor de burger. Van de samenwerkende partijen in de Pilot Harlingen is echter nog niemand erg enthousiast. Het protocol voor schade door zoutwinning is een soort kopie van het protocol voor gaswinningsschade. "De mogelijke gevolgen van gaswinning zijn echt anders dan die van zoutwinning", vindt Provincie Fryslân. "Schade door aardbevingen is niet hetzelfde als schade door bodemdaling." Frisia Zout is evenmin content. "Maar het ministerie gaf aan dat er niet al teveel meer aan het concept veranderd kon worden."

Mede namens gemeente Harlingen schoof de SBHH woensdag op het ministerie van EZK aan voor een overleg. De gemeente onderschrijft de lijvige reactie van de stichting, die tevoren al richting Den Haag was verstuurd (zie sbhh.nl). "Het protocol is wat ons betreft matigjes. Door de strakke kaders van de regeling vallen te veel schadegevallen buiten de boot", vindt voorzitter Jarig Langhout van de SBHH. "Bijvoorbeeld kerken en gemeentelijke panden, en schade in gebieden met minder dan 2 cm scheefstand." Een woordvoerder van de gemeente stelt: "Het ministerie had beter maatschappelijke input kunnen vragen vóór ze de Regeling vaststelde." De gemeente gaat ook nog via een gezamenlijke reactie van de Vereniging Nederlandse Gemeenten richting Den Haag reageren.

Positief is wel, dat de kritiek woensdag in Den Haag is erkend. En: er is nog tijd om het voor de zoutwinning in Harlingen alsnog beter geregeld te krijgen, omdat de bodemdaling hier naar verwachting de eerste jaren nog niet aan de orde is. Hopelijk wordt een gesprek met de Commissie Mijnbouwschade een aanzet om de goede Haagse intenties alsnog beter vorm te geven.

12 augustus 2020

Boortoren verdwijnt

Meer dan een jaar is er direct naast de fabriek van Frisia Zout gewerkt om een boortoren te bouwen en een weg naar de zoutlaag te boren. Zo'n boring is een kostbare geschiedenis. Technisch directeur Bart Hendriks ziet de vrachtwagens met materialen dus zonder spijt vertrekken. "Je kunt rustig zeggen dat het een spannende tijd was."

Het afbreken van de boorlocatie neemt enige weken in beslag, en wordt naar verwachting rond 22 augustus afgerond. Wie wil bekijken hoe de boortoren het afgelopen jaar werd opgebouwd en in gebruik werd genomen, kan dat doen via oude beelden van de webcam op het Frisia-terrein. Die zijn hier te zien, te beginnen op 22 mei 2019. 

07 augustus 2020

Bodemdaling verderop

Frisia Zout gaat vooreerst verder van de stad af zout winnen, dan vorig jaar nog de bedoeling was.
In eerste instantie was locatie Havenmond 1 (HM-1) de beoogde plek om de zoutwinning te starten. De vergunning van Frisia gaat uit van uiteindelijk maximaal 4 cavernes. De eerstkomende jaren wordt echter maar één zo'n zoutholte gemaakt: op de meest noordoostelijk gelegen locatie (HM-2). "Na alle extra kosten van de afgelopen maanden moeten we nu eerst geld verdienen", zegt technisch directeur Bart Hendriks. Hij verwacht dat het wel vijf jaar kan duren alvorens met een tweede caverne kan worden gestart, dichterbij de oorspronkelijke plek.

Om duidelijkheid te scheppen is een nieuw kaartje gemaakt, met een voorlopige prognose van de dalingscontouren van de komende havenmondboring. De cirkels schuiven op in noordoostelijke richting: wat verder van de stad, maar wat dichter naar de dijk. Die zal naar verwachting dus over een grotere afstand dalen, en verder, dan in de eerdere opzet.

De bodemdalingsschotel op het nieuwe kaartje is gebaseerd op een totale productie van 16 miljoen ton zout uit deze caverne. In totaal heeft Frisia vergunning voor 32 miljoen ton. De toekomstige tweede caverne zou dus opnieuw 16 miljoen ton zout moeten opleveren. "Of dit in de praktijk haalbaar is, zal de toekomst moeten uitwijzen", aldus Bart Hendriks.

Het kaartje is gebaseerd op huidige inzichten. Meerdere keren per jaar wordt via een uitgebreid monitoringsprogramma gemeten of de wadplaten 'volgens planning' verzakken. Verloopt dit anders of sneller, dan kan de winningskraan dicht(er) worden gedraaid.

04 augustus 2020

Frisia: laatste fase

Na maandenlange vertragingen is Frisia Zout nu dan toch waar het zijn wil: in de zoutlaag onder de Waddenzee. "De boring is nu in de laatste fase", laat directeur Durk van Tuinen weten. "De 11¾-inch productiebuis is 'gerund' (ofwel ingebracht) en getest. De volgende en laatste stap is het runnen van de 7-inch productiebuis." Tijd is geld, dus Frisia hoopt dat de boortoren vóór het eind van de maand weer weg is.

Dat het bedrijf er technisch klaar voor is, wil nog niet zeggen dat het ook al daadwerkelijk kan beginnen met zoutwinning. Minister Wiebes wil daarvoor eerst groen licht van de Auditcommissie, die het monitoringsplan van Frisia beoordeelt. De monitoring moet uitwijzen of er schadelijke effecten voor de Waddennatuur optreden. Over de 'nulmeting' over 2018 oordeelde de commissie inmiddels overwegend positief; over het rapport over 2019 is nog geen uitsluitsel. Pas wanneer de Auditcommissie tevreden is, mag Frisia starten met zoutwinning.

23 juli 2020

Overleg Ministerie EZK

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat wil graag actiever gaan meewerken aan de Pilot Harlingen. Ze ziet de samenwerking in Harlingen als voorbeeld voor mijnbouwprojecten elders in het land. Dat verklaarde topambtenaar Ruud Cino 23 juli tijdens een Haags overleg met het bestuur van de SBHH. "Ik ken geen ander delfstofwinningsproject waarbij vanuit de bevolking is gezegd: laten we kijken wat er mogelijk is binnen de grenzen van veiligheid van inwoners en leefomgeving."

Op onderdelen is de aanpak al overgenomen bij andere mijnbouwprojecten, en het Ministerie wil daar graag een extra impuls aan geven. Er komt vanuit het Ministerie geld beschikbaar om de Pilot Harlingen verder te ontwikkelen. Ook wordt er formatie vrijgemaakt om actiever, in persoon, een bijdrage te leveren aan de Pilot. 

Vorig jaar liet minister Wiebes al weten "de mogelijkheden [te bezien] om deze constructieve vorm van lokale samenwerking ook elders in het land toe te (laten) passen." Hij schreef dat in de adhesiebetuiging die hij aan de Samenwerkingsovereenkomst liet hechten die Frisia Zout, gemeente Harlingen, provincie Fryslân en de Stichting Bescherming Historisch Harlingen toen ondertekenden. 

13 juli 2020

Ingenieursbureaus aan tafel

De partners in de Pilot zetten alles op alles om nog dit jaar het Aanvullend Meetnet aan te leggen. "We hebben een flink aantal jaren tijd om de nulsituatie van de Harlinger bodem in kaart te brengen", zegt voorzitter Jarig Langhout van de SBHH, "en die tijd willen we zo optimaal mogelijk benutten." Ook Frisia Zout wil vaart in het proces. "Maar het moet wel zorgvuldig", zegt directeur Durk van Tuinen van het bedrijf. "Het meetnet moet gegevens opleveren waarvan we met z'n allen zeggen: dat is precies wat we willen weten."

Het traject heeft meer voeten in aarde dan vorig jaar werd gedacht, toen Frisia in het kader van de Samenwerkingsovereenkomst toezegde de kosten van de aanleg van het Aanvullend Meetnet voor zijn rekening te zullen nemen. "Verschillende bureaus hebben inmiddels de panden en andere locaties bekeken waar de meetapparatuur geplaatst zou moeten worden. Hun offertes zijn binnen", vertelt Jarig Langhout. "Maar die leidden wel tot nieuwe vragen. De kortste klap is dan met z'n allen om tafel te gaan om duidelijkheid te scheppen. Dat hebben we vandaag gedaan."

03 juli 2020

Stakeholdersoverleg

Elk kwartaal spreken de samenwerkende partijen de lopende zaken rond de zoutwinning door. Ook vragen en zorgen vanuit de samenleving kunnen dan worden besproken. Vrijdag 3 juli kwam onder meer de voortgang van de boring uitgebreid aan de orde. Frisia zout startte in november 2019 met boren, maar kreeg daarna tweemaal te kampen met technische problemen. Via een zogenoemde 'sidetrack' wordt nu geprobeerd alsnog de zoutlaag te bereiken. Daardoor gaat de boring op een andere plek 'landen' dan eerder gepland. De exacte locatie is op dit moment nog niet duidelijk.

Voor het Aanvullend Meetnet hebben twee bureaus offerte gedaan. Omdat ze onderling zoveel afwijken wordt binnenkort een bijeenkomst belegd, waarbij ook de SBHH en Peter van der Gaag aanwezig zullen zijn. In de Samenwerkingsovereenkomst is aangegeven dat het Aanvullend Meetnet vóór de daadwerkelijke zoutwinning operationeel zal zijn.

Bekeken zal worden of huidige meetgegevens van Rijkswaterstaat, Wetterskip, gemeente en provincie waardevol zijn om in combinatie met de gegevens van het Aanvullend Meetnet de nulsituatie van Harlingen nog beter in kaart te brengen. 

De gemeente heeft van het Ministerie van EZK informatie ontvangen over de werking van de nieuwe commissie Mijnbouwschade. Dit wordt binnenkort gedeeld met de gemeenteraad en ook de stakeholders zullen deze informatie ontvangen.

Minister Wiebes heeft de Tweede Kamer toegezegd “dat Frisia niet start met de winning voordat Frisia de nulmetingen volledig op orde heeft en deze aan alle gestelde kwaliteitseisen voldoen.” Dit naar aanleiding van het monitoringsrapport over 2018 van Frisia, waarop de Auditcommissie nog aanmerkingen had. Overigens is ook het Monitoringsrapport 2019 in concept klaar. Het zal na advies van de Auditcommissie onder de stakeholders worden verspreid.

In de Tweede Kamer zijn voorts moties ingediend wat betreft zeespiegelstijging en het ‘Hand-aan-de-kraan’-principe. De status van de moties is aan tafel onbekend.

01 juli 2020

Nieuw schadeloket

Het rijk schept duidelijkheid in het groeiende aantal schadeloketten. Per 1 juli 2020 zijn er nog maar twee plekken waar mensen met mijnbouwschade kunnen aankloppen. Eén daarvan is specifiek voor het Groninger aardbevingsgebied. Het andere is voor alle andere gevallen, ongeacht of dat nu zoutwinning, gas, geothermie of de voormalige steenkoolwinning betreft.

De vandaag geïnstalleerde Commissie Mijnbouwschade telt vier leden:
- voorzitter is jurist en oud-rechter mr. Rian Vogels
- Margriet Drijver (ervaring met sociaal-maatschappelijke vraagstukken bij woningcorporaties en zorgen van bewoners)
- Siefko Slob (expert in gebouwconstructies in relatie tot de ondergrond)
- Piet van Staalduinen (expert op het gebied van gebouwconstructies in relatie tot bodembeweging door onder meer mijnbouw)

Verdere informatie is te lezen op www.commissiemijnbouwschade.nl

Vergeleken met eerdere afhandeling van schades zijn er flinke veranderingen doorgevoerd. Het uitgangspunt van de Commissie Mijnbouwschade is dat de schade-afhandeling laagdrempelig, transparant, deskundig en onafhankelijk is. Bovendien neemt de commissie de bewijslast over van degene die de schade meldt.

Als eerste zijn bindende afspraken gemaakt voor schade door gaswinning. Aan afspraken over schade door zoutwinning wordt nog gewerkt. Frisia Zout verklaarde zich al akkoord met de afspraken; de Stichting Bescherming Historisch Harlingen is op verzoek van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat op dit moment nog betrokken bij commentaar op de regeling (peildatum 8 augustus 2020).

 

04 juni 2020

Meetnet moet sneller

Er zit te weinig voortgang in de aanleg van het Aanvullend Meetnet. Daarom zat vandaag het bestuur van de SBHH met Frisia Zout om tafel. Alle betrokkenen willen de meetapparatuur graag dit jaar geïnstalleerd zien.
Het ontwerp van het meetnet is begin dit jaar al geaccordeerd. Frisia Zout, die het meetnet financiert, benaderde vervolgens in overleg met de SBHH drie bureaus voor een offerte. De aanbiedingen lopen inhoudelijk en financieel echter zó uiteen, dat er interpretatieverschillen aan ten grondslag moeten liggen. Om te zorgen dat het Meetnet de gewenste gegevens oplevert is het nodig die verschillen te achterhalen en tot vergelijkbare offertes te komen.

De snelste oplossing is de bureaus te vragen opnieuw naar Harlingen te komen en hun offerte door te spreken, zo werd vandaag geconcludeerd. Naast Frisia zal ook de SBHH daarbij aan tafel zitten. Ook Peter van der Gaag, die op verzoek van de SBHH door Frisia bij de Pilot Harlingen is betrokken en die het meetnet heeft ontworpen, zal bij de bespreking aanwezig zijn. 

27 mei 2020

Monitoringsadvies

De Auditcommissie heeft vandaag een rapport uitgebracht over het herziene monitoringsrapport van Frisia Zout over 2018. De rapportage van Frisia is na de doorgevoerde wijzigingen nu "grotendeels op orde", is het oordeel. Dat diepe bodemdaling is toegevoegd, vindt de Commissie bijzonder belangrijk. Ook de toegevoegde ‘Inleiding zoutwinning onder de Waddenzee’ en ‘Voorbeelduitwerkingen Hand aan de Kraan’ vindt de Commissie goede verduidelijkingen. Maar het kan nog steeds beter, wordt geconcludeerd, met name bij het analysedeel van het programma. De Auditcommissie ziet in de rapporten over de volgende jaren bijvoorbeeld graag beter toegelicht hoe de afzonderlijke meetonderdelen in de nulmeting op elkaar inwerken (samenhang en integratie). 'Vanuit de gedachte dat de bodem nog niet daalt omdat er nog geen winning plaatsvindt, is verklaarbaar dat dit te beperkt is onderzocht. Vanuit een ‘proefdraaigedachte’ is dit echter nog steeds een gemis. Zo is nu nog niet duidelijk of de afzonderlijke meetonderdelen overal voldoende op elkaar aansluiten om straks ‘onverwachte ontwikkelingen’ te verklaren.'

Ook een nadere uitwerking voor morfologie is nodig, omdat het proefdraaien laat zien dat de afgelopen decennia verschillen van meer dan 100 hectare per jaar in de aangroeisnelheid van wadplaten in de westelijke Waddenzee aan de orde zijn. Een nadere uitwerking moet duidelijk maken wanneer veranderingen (in de aangroei van) van de Ballastplaat reden zijn voor vervolgonderzoek om eventuele negatieve effecten van de zoutwinning te kunnen aantonen of uitsluiten én voor een (eventueel) besluit over hand aan de kraan.

Ten derde vindt de Commissie de voorspellende waarde voor ecologie laag. 'Uit de gewijzigde aanpak blijkt dat in het merendeel van de afgelopen jaren vervolgonderzoek in het kader van hand aan de kraan nodig zou zijn geweest, terwijl er geen zoutwinning plaats vond. Reden hiervan is de grote fluctuatie in ecologische meetresultaten die in de afgelopen jaren optrad en ook in de toekomst kan optreden. De Commissie concludeert dat de voorspellende waarde op dit onderdeel laag is. Ook kan de vraag ontstaan of toch geen relatie is met de zoutwinning. De Commissie herhaalt daarom haar advies om een alternatieve aanpak uit te werken voor de ecologie.'

In de rapportage over 2019 zou Frisia deze punten moeten aanscherpen. Mogelijk zijn daarvoor op onderdelen ook andere of extra metingen nodig. 

14 april 2020

Géén informatieavond

Door de coronamaatregelen kan de grote publieksavond over de zoutwinning helaas niet doorgaan. Deze zou gehouden worden in RSG Simon Vestdijk. Bedoeling was onder meer toe te lichten wat in de Samenwerkingsovereenkomst over de zoutwinning is opgenomen, wat de risico's van de zoutwinning zijn en welke afspraken zijn gemaakt om te voorkomen dat daadwerkelijk schade zal ontstaan.

In het programma was veel ruimte ingebouwd voor vragen en zorgen van inwoners. Onder andere via een informatiemarkt en een vragenpanel zou een veelheid aan vragen beantwoord kunnen worden. Omdat de behoefte daaraan onveranderd is, zal een nieuwe datum worden geprikt zodra er meer duidelijk is over de ontwikkeling en verspreiding van het coronavirus. Hou daarvoor de plaatselijke media en deze website in de gaten.

 

03 maart 2020

Voorwaarde aan winning

In een brief van vandaag aan de Tweede Kamer herhaalt minister Wiebes van EZK, mede namens de minister van LNV, dat door de zoutwinning door Frisia geen negatieve effecten op de Waddennatuur mogen optreden. Om dat te garanderen voert Frisia een monitoringsprogramma uit, dat wordt beoordeeld door een onafhankelijke Auditcommissie.

De Auditcommissie plaatste op 19 december 2019 in haar beoordeling enkele kritische kanttekeningen bij het Monitoringsrapport over 2018. Dat bracht de Waddenvereniging er toe te pleiten voor het stilleggen van de voorbereidingen van de zoutwinning, totdat de monitoring door Frisia 100% voldoet aan de wensen van de Auditcommissie.

In zijn brief aan de Tweede Kamer vandaag zegt minister Wiebes dit toe: "Ik zal er dan ook op toezien dat Frisia niet start met de winning voordat Frisia de nulmetingen volledig op orde heeft en deze aan alle gestelde kwaliteitseisen voldoen."

15 februari 2020

14 april publieksavond

Dinsdag 14 april wordt in RSG Simon Vestdijk vanaf 19.30 uur een grote informatieavond gehouden over de zoutwinning en de risico's daarvan. Alle inwoners worden daarvoor bij deze uitgenodigd. Volg voor verdere informatie de Harlinger Courant en de berichten op deze website.
De deuren van de school gaan om 19.00 uur open. Vanaf 19.30 uur is het programma als volgt:

1. Vier sprekers over achtereenvolgens:
- de inhoud van de Samenwerkingsovereenkomst (Jarig Langhout, voorzitter SBHH)
- de redenen voor Frisia om een meetnet aan te leggen (Durk van Tuinen, directeur Frisia)
- het bewijzen van schade door zoutwinning (Ruud Cino, Ministerie van EZK)
- het rijkstoezicht op de zoutwinning (Theodor Kockelkoren, IG Staatstoezicht op de Mijnen)

2. Een informatiemarkt waar u de sprekers aan hun jasje kunt trekken, met stands van het Ministerie van EZK, Provincie Fryslân, het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw en de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Verder zijn er presentaties van Frisia Zout over het boorproces en de zoutwinning, en van hydroloog en geoloog Peter van der Gaag, die als onafhankelijk adviseur het meetnet heeft ontworpen. Ook is het mogelijk in te schrijven op de digitale nieuwsbrief die de Pilot Harlingen viermaal per jaar gaat uitgeven en vragen aan te dragen voor het afsluitende vragenpanel.

3. In een vragenpanel beantwoorden de sprekers publieksvragen die tijdens de informatiemarkt zijn opgekomen.

29 januari 2020

Uitstel zoutwinning?

De Waddenvereniging pleit voor uitstel van de zoutwinning, zolang de monitoring daarvan niet op orde is. De organisatie zegt dit in reactie op een recent rapport van de Commissie voor de milieueffectrapportage. Deze onafhankelijke commissie ziet toe op het monitoren van de effecten van de zoutwinning op de Waddennatuur.

De Commissie constateerde naar aanleiding van het rapport van Frisia over 2018 dat "een deel van de metingen nog onvoldoende is". De Waddenvereniging stelt als voorwaarde dat "de noodzakelijke betrouwbaarheid 100 procent in orde is". Tot die tijd moeten de voorbereidingen voor de zoutwinning worden stilgelegd, vindt de milieuorganisatie. De vereniging heeft partijen in de Tweede Kamer gevraagd deze eis eis volgende week in te brengen in een mijnbouwdebat met minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat.

Frisia erkent dat verbeteringen nodig zijn. Het bedrijf neemt de aanbevelingen van de Commissie over en is al bezig met een verbeterde editie van het monitoringsrapport. "Het zit vooral in het interpreteren en presenteren van gegevens" , zegt technisch directur Bart Hendriks. Hij onderstreept dat 2018 een nulmeting betrof, "Een oefenronde."

Overigens is Frisia nog bezig met het boren naar de zoutlaag. Pas in 2021 zal de zoutwinning echt op gang komen, zodat nu nog geen sprake is van bodemdaling. Voor daadwerkelijk zout gewonnen mag worden, is groen licht van de Commissie voor de milieueffectrapportage nodig. "Dat is een vergunningsvoorwaarde. Maar wij willen zelf natuurlijk ook geen schade toebrengen aan het mooie Waddengebied", verzekert de technisch directeur.

09 januari 2020

Stakeholdersoverleg

Vandaag vergaderden de 4 ondertekenaars van de Samenwerkingsovereenkomst voor het eerst 'officieel'. Omdat er maatschappelijk, politiek en ook 'boortechnisch' allerlei ontwikkelingen zijn die elkaar snel opvolgen is besloten vooreerst viermaal per jaar met de stakeholders te vergaderen, waartoe inmiddels ook Wetterskip Fryslân behoort. Zo nodig worden tussentijds dringende zaken onderling kortgesloten; de lijnen zijn daarvoor kort genoeg. Dit betreft onder meer het opstarten van de communicatie met de inwoners van de stad.

Het lijkt alle partijen in dit verband goed om vóór mei 2020 een publieke informatiebijeenkomst te organiseren. Naast alle Harlingers zullen specifiek ook de raadsleden hiervoor actief worden uitgenodigd. De SBHH neemt hiervoor als afgesproken het voortouw.

In Den Haag is bij diverse ministeries die met transitietrajecten bezig zijn toegelicht hoe de Pilot Harlingen is opgezet. Vorig jaar gebeurde dat ook al in Ternaard, waar veel te doen is over de gaswinning. 

Sinds de Omgevingsvergunning 21 oktober van kracht werd boorde Frisia niet zonder moeite, maar wel met succes door de zachtere, meer risicovolle bodemlagen. De grote diameter van de mantelbuis en de twee bochten die de buis maakt, maken de boring voor alle betrokkenen tot een spannend en bijzonder project. In dit kader wordt binnenkort voor de stakeholders een excursie naar de boortoren georganiseerd. 

De Auditcommissie Zoutwinning Waddenzee van de Commissie MER beoordeelde de nulmeting 2018 van Frisia voor de monitoring van zoutwinning onder de Waddenzee als informatief. De ‘publieksrapportage’ kan wel toegankelijker.

2019

23 november 2019

Waterschap haakt aan

Ook Wetterskip Fryslân gaat bijdragen aan de Pilot Harlingen. ‘De zoutwinning onder de Waddenzee heeft zeker onze interesse’, laat het waterschap in een brief weten, ‘vooral als de bodemdaling de vaste wal en dus ook de primaire waterkering dreigt te bereiken.’ Op basis daarvan heeft het Wetterskip besloten te gaan participeren in de Pilot Harlingen, met als doel een bijdrage te leveren aan de uitwerking van de afspraken in de Samenwerkingsovereenkomst. Het waterschap ziet daarbij vooral een rol voor zich weggelegd op het gebied van waterpeilbeheersing en dijkbeheer.

24 november 2020

Radiospecial RSH over zoutwinning

Dinsdagavond 24 november van 19-21 uur uitzending RSH over Harlingen en zoutwinning.

11 januari 2021

Stakeholdersoverleg

Hier komen allerlei zaken vanuit de samenleving aan de orde. Hebt u vragen, tips of zorgen? Mail ons!